 |
|
Witam na stronie poświęconej
akwariom biotopu Ameryki Południowej, a w szczególności
Amazonii. Mam nadzieję, że znajdziecie tu wiele
interesujących informacji, które okażą się pomocne
przy tworzeniu swojego kawałeczka tego fascynującego
i tajemniczego zakątka naszej planety. Zapraszam
do zagłębienia się w biało-czarne wody Amazonii
i odkrywania tego jeszcze nie do końca zbadanego
świata.
Amazonia to region w Ameryce Południowej,
porośnięty głównie przez wilgotny las równikowy,
leżący na obszarach państw: Brazylia, Kolumbia,
Peru, Wenezuela, Ekwador, Boliwia, Gujana, Surinam
i Gujana Francuska. Lasy Amazonii
stanowią ponad połowę pozostałych na świecie wilgotnych
lasów równikowych. Pierwotnie las ten zajmował obszar
ponad 7 mln km kwadratowych, jednak na skutek działalności
człowieka ogromne połacie lasu zostały zamienione
na pola uprawne i tereny przemysłowe. Obecnie szacuje
się wielkość Amazonii na ok. 5
mln km kwadratowych. Kraina ta, zawdzięcza swoją
nazwę najpotężniejszej rzece świata, Amazonce
(Rio Amazonas). Jej dorzecze zajmuje obszar
6 915 km kwadratowych, co stanowi 40% powierzchni
Ameryki Południowej, i zasilana jest przez ponad
1100 dopływów, z których kilka ma ponad 1600 km
długości. Przez
wiele lat naukowcy toczyli spory o to skąd bierze
początek ta majestatyczna rzeka. Aby rozstrzygnąć
spór w lipcu 1996 roku rząd peruwiański wspólnie
z Limskim Towarzystwem geograficznym zorganizował
wyprawę, której zadaniem było ustalenie właściwego
źródła Amazonki. Kierownictwo wyprawie powierzono
znanemu polskiemu podróżnikowi i odkrywcy Jackowi
Pałkiewiczowi. Wyprawa zakończyła się pełnym sukcesem,
grupa dotarła do źródeł najpotężniejszej rzeki świata,
bierze ona swój początek na górze Quehuish (15°31`05"
szerokości południowej i 71°45`55" długości
zachodniej, na wysokości 5 170 m n.p.m.) Na górze
tej z mokradła wypływa na powierzchnię krystalicznie
czysta woda, która tworzy rzeczkę Apacheta.
Długość Amazonki
wynosi blisko 7 000 kilometrów. W swoim środkowym
biegu, od Iquitos do ujścia Rio Negro, Amazonka
przez lokalnych mieszkańców nazywana jest Solimoes.
Na znacznej części swojego biegu, Amazonka płynie
w terenie o bardzo łagodnym spadku, tylko ok. 2.5
cm na 1 km tworząc wiele odnóg i rozlewisk odcinając
czasami bardzo znaczne połacie lasu, tworząc liczne
wyspy i zakola. Szerokość rzeki dochodzi w środkowym
biegu do 20 km, zaś w biegu dolnym do 100 km. Ujście
Amazonki do Atlantyku ma postać rozległej
delty z licznymi, oddzielonymi
od siebie, ramionami. Od ujścia Zingu, Amazonka
dzieli się na niezliczoną ilość kanałów i tworzy
setki wysp i wysepek z największą z nich Marajo. Również w różnych
odcinkach swojego biegu, wody Amazonki
przybierają inne barwy. Niektóre z jej dopływów
nazywane są "białymi" rzekami, choć ich
wody są raczej muliste o lekko brązowawym zabarwieniu,
inne znane są jako "czarne" rzeki, chyba
najbardziej znaną z nich jest Rio Negro. Najbardziej
malownicze połączenie "białych" i "czarnych"
wód można zaobserwować w okolicy Manaus, gdzie Rio
Negro łączy swoje wody z Amazonką. Na długości wielu
kilometrów wody sprawiają wrażenie, jakby dwie rzeki
płynęły w jednym korycie, czarne wody Rio Negro
i białe Amazonki płyną obok siebie i dopiero po
kilku kilometrach mieszają się.
Wpływ Atlantyku na rzekę widać już ponad 1000 km
od ujścia. Przypływy mogą tak daleko penetrować
rzekę ze względu na bardzo mały spadek terenu. Przy
ujściu rzeka ma prawie 80 km szerokości i każdej
sekundy odprowadza do 
Atlantyku ponad
150 mln litrów wody. Tak duże masy słodkiej wody
powodują wysładzanie wody oceanicznej w odłegłości
do 400 km od ujścia.
Amazonka jest rzeką żeglowną na długości 4300 km
i główną drogą komunikacyjną w tej części kontynentu.
Statki do wyporności 5 tys. BRT docierają aż do
Manaus, o wyporności do 3 tys. BRT nawet do
peruwiańskiego Iquitos.
